Arterio-veneuze malformaties
Wat is een arterioveneuze malformatie (AVM)?
Een arterioveneuze malformatie (AVM) is een abnormale kluwen van slagaders en aders waarbij het bloed rechtstreeks van een slagader naar een ader stroomt, waardoor de kleine haarvaten die normaal het bloed vertragen en zuurstof aan de weefsels afgeven, worden omzeild. Deze kortsluiting kan de bloedvaten verzwakken en soms bloedingen veroorzaken, vooral wanneer de AVM zich in de hersenen bevindt.

In het schema naast deze tekst tonen we de normale bloedstroom van de slagaders naar de haarvaten. Voor de duidelijkheid is het capillaire netwerk veel groter weergegeven dan in werkelijkheid, maar het belangrijkste idee is dat het bloed daar wordt vertraagd dankzij deze zeer kleine vaten. Wanneer er daarentegen abnormale verbindingen bestaan tussen slagaders en aders, stroomt het bloed veel sneller, zet het de afvoerende aders uit en ontstaat er een potentieel risico op bloeding.
Arterio-veneuze Malformaties
Arterio-veneuze malformaties (AVM) zijn congenitale afwijkingen waarbij een abnormale verbinding bestaat tussen slagaders en aders, de zogeheten nidus. De oorzaak is vermoedelijk een genetisch defect in een vroeg embryonaal stadium.
Wanneer verschijnen ze?
AVM’s zijn aanwezig vanaf de geboorte maar kunnen aanvankelijk asymptomatisch blijven. Ze verschijnen vaak als een licht gekleurde moedervlek bij de geboorte, breiden zich vaak uit tijdens de kindertijd en versnellen tijdens de puberteit. Intracraniale AVM’s manifesteren zich gewoonlijk tijdens de volwassenheid.
Welke delen van het lichaam kunnen worden aangetast?
Deze misvormingen kunnen elk orgaan en alle mogelijke huidgebieden aantasten. Op frequentie: hoofd, armen/benen, romp en inwendige organen. Hersenen, longen, lever, darmen en ruggenmerg kunnen betrokken zijn.
Hoe herken je een AVM?
Een vroege presentatie lijkt op een hemangioom, wat mogelijk een verkeerde diagnose veroorzaakt. Progressieve veranderingen omvatten roodachtige of paarse verkleuring, warmte en pulsatie. Bij palpatie en auscultatie is een trilling voelbaar. Oppervlakkige aders worden zichtbaar, met lokale overgroei en warmte.
Mogelijke complicaties
Intracraniale AVM’s veroorzaken ernstige hoofdpijn en andere neurologische symptomen, alsmede hersenontstekingen. Externe varianten riskeren necrose, ulceraties en hemorragieën. Langdurige hypervasculaire activiteit verhoogt de hartbelasting, wat in bepaalde gevallen een risico op hartfalen met zich meebrengt.
Behandelingen
Behandeling vereist specialisten met ervaring in vasculaire aandoeningen. Bij een gelokaliseerde nidus: volledige chirurgische resectie, soms voorafgegaan door embolisatie. Als alternatief voor chirurgie: meerdere embolisaties die arterioveneuze shunts blokkeren door het injecteren van “lijm” via katheter. Elastische compressie kan helpen bij AVM’s op de ledematen.
Geassocieerde syndromen
Wyburn-Mason Syndroom: Combineert retinale vasculaire anomalie met hersenen AVM, soms inclusief gezichtsangioom.
Cobb Syndroom: Associeert huidcapillaire misvorming met ruggenmerg AVM die mogelijk bot en spier aantast.
Parkes Weber Syndroom: Betreft diffuse AVM die een lidmaat ernstig vergroot, met bijbehorende capillaire misvorming.
